Ιστορική Αναδρομή
του Δημοσιοϋπαλληλικού κινήματος
Από το 1945 μέχρι σήμερα
Ιδρυτική πράξη
Η τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση των δημοσίων υπαλλήλων της Ελλάδας, έχει μακρόχρονη και αρκετά σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη του συνδικαλιστικού κινήματος της πατρίδας μας. Συμπυκνώνει την πείρα, τις αποφάσεις των ομοσπονδιών μελών της, των σωματείων, των Ελλήνων δημοσίων υπαλλήλων. Κατευθύνει τους κοινωνικούς αγώνες για τη βελτίωση της θέσης τους, για καθιέρωση δημοκρατικών θεσμών, για καλύτερη παροχή υπηρεσιών από τη Δημόσια Διοίκηση. Το συνδικαλιστικό κίνημα των Δ.Υ. άρχισε να οργανώνεται τη δεύτερη 50ετία του δέκατου ένατου αιώνα. Γύρω στα 1870-1880 ιδρύθηκαν οι πρώτοι σύλλογοι διαφόρων κλάδων Δ.Υ. Στη συνέχεια και μέχρι χο 1920 αναπτύσσεται έντονη οργανωτική δραστηριότητα των Δ.Υ.
Η ένταση των προβλημάτων καθιστούν αναγκαίο τον συντονισμό της δράσης όλων των δημοσιοϋπαλληλικών οργανώσεων. Έτσι στις 2 Μαΐου 1926 ιδρύεται η (ΣΔΥΕ) Συνομοσπονδία Δημοσίων Υπαλλήλων Ελλάδας, με έδρα την Αθήνα. Το πρώτο καταστατικό εγκρίνεται με την 825/1927 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθήνας. Η ΣΔΥΕ αναπτύσσει αυτή την περίοδο αξιόλογη δράση για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την ικανοποίηση θεσμικών και οικονομικών αιτημάτων. Όμως το 1931 διαλύεται μετά την ψήφιση νόμου που περιορίζει το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι των Δ.Υ. μόνο κατά κλάδο υπηρεσίας. Το 1932 πολλές δημοσιοϋπαλληλικές οργανώσεις εκλέγουν μία Κεντρική Υπαλληλική Επιτροπή (ΚΠΕ) με στόχο το συντονισμό της δράσης του δημοσιοϋπαλληλικού σ.κ. Γρήγορα όμως μπαίνει φραγμός στην ανάπτυξη του.
Το 1935 με την Κ’ Συντακτική Πράξη της 6-5-1935 διαλύονται όλες οι συνδικαλιστικές οργανώσεις των Δημοσίων Υπαλλήλων. Στις αρχές του 1936 οι Δ.Υ. επανιδρύουν σωματεία και ομοσπονδίες καθώς και τη ΣΔΥΕ την 1-3-1936 με ταυτόχρονη προκήρυξη του 5ου τακτικού Συνεδρίου. Όμως η δικτατορία του Μεταξά που ακολουθεί, όχι μόνο διέλυσε τις οργανώσεις των Δ.Υ., αλλά κυνήγησε και χτύπησε το συνδικαλισμό σαν τον μεγαλύτερο εχθρό της. Την περίοδο αυτή συγκροτείται παράνομα Κ.Π.Ε. και η οποία λειτουργεί μέχρι και το 1944. Στη διάρκεια της κατοχής αναπτύσσει πλούσια δράση με κορυφαίες στιγμές τις μεγάλες και ηρωικές απεργιακές κινητοποιήσεις των Δ.Υ., συγκεντρώσεις και συλλαλητήρια κατά των κατακτητών.
Το 1945 με το άρθρο I της συμφωνίας της Βάρκιζας αποκαθίστανται οι συνδικαλιστικές ελευθερίες και δημιουργείται έντονη οργανωτική δραστηριότητα. Ιδρύονται πλήθος δημοσιοϋπαλληλικές συνδικαλιστικές οργανώσεις, πανελλήνιες ενώσεις και ομοσπονδίες. Ένας αριθμός σωματείων και ομοσπονδιών συντονίζονται από την Κ.Π.Ε., ένας άλλος αριθμός σωματείων και ομοσπονδιών δημιουργούν την ΑΔΕΔΥ. Η ΑΔΕΔΥ και η Κ.Π.Ε. συγχωνεύουν τα μέλη τους και επανιδρύουν τη ΣΔΥΕ και καταθέτουν καταστατικό στο Πρωτοδικείο, που εγκρίνεται με την 2722/1946 απόφαση και προκηρύσσουν το 5ο Τακτικό Συνέδριο. Το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου σταματάει τη λειτουργία της ΣΔΥΕ τον Σεπτέμβρη του 1947, και στις 3-12-1947 σωματεία και ομοσπονδίες καταθέτουν το καταστατικό της ΣΔΥΕ στο Πρωτοδικείο αλλάζοντας την επωνυμία σε ΑΔΕΔΥ (Ανώτατη Διοίκηση Ενώσεων Δημοσίων Υπαλλήλων). Εγκρίνεται με την 2109/1949 απόφαση και η ΑΔΕΔΥ συγκαλεί και πραγματοποιεί το 1948 το 5o Τακτικό συνέδριο που εκκρεμούσε από το 1931.
Η ΑΔΕΔΥ μέσα στον εμφυλιοπολεμικό ορυμαγδό προσπαθεί να προασπίσει τη δεινή θέση των Δ.Υ., που δεν είναι βέβαια διαφορετική από αυτή του συνόλου του Ελληνικού λαού και του Ελληνικού έθνους. Η ΑΔΕΔΥ έκτοτε τροποποιεί το καταστατικό της με συνέδρια και αποφάσεις του Πρωτοδικείου Αθήνας (3184/1950, 12265/1957, 8987/1960, 25978/1965, 2525/1971, 465/1980, 1540/1990) προσαρμόζοντας τις διατάξεις του στις ανάγκες της οργάνωσης και στις γενικότερες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που επικρατούν στη χώρα. Στο καταστατικό συνέδριο της 20-11-89, που πραγματοποίησε την τελευταία τροποποίηση του καταστατικού, η ΑΔΕΔΥ αριθμεί 60 μέλη, μετέχουν 540 σύνεδροι, αντιπρόσωποι που εκπροσωπούν 247.000 φυσικά μέλη. Ο αριθμός των ενταγμένων Δ.Υ. στη δύναμη της ΑΔΕΔΥ αποτελεί το 95% του συνόλου των εργαζομένων στο Δημόσιο.
Η ΑΔΕΔΥ είναι τακτικό μέλος της P.S.I. – Διεθνούς των δημοσίων υπηρεσιών – και της C.E.S. – Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων.
Στο 30ό Συνέδριο της ΑΔΕΔΥ, που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 1998, πήραν μέρος 51 Ομοσπονδίες με σύνολο Συλλόγων – Πρωτοβάθμιων μελών 1.258. Ο αριθμός των ψηφισάντων φυσικών μελών ανήλθε στους 240.463 και οι αντιπρόσωποι που πήραν μέρος στο Συνέδριο ήταν 660.
Στο 31ο Συνέδριο της ΑΔΕΔΥ (Νοέμβριος 2001) πήραν μέρος 49 Ομοσπονδίες. Ο αριθμός των ψηφισάντων φυσικών μελών ανήλθε στους 256.500 και οι αντιπρόσωποι που πήραν μέρος στο τελευταίο Συνέδριο ήταν 674.
Στο 32ο Συνέδριο της ΑΔΕΔΥ (Νοέμβριος 2004) πήραν μέρος 45 Ομοσπονδίες. Ο αριθμός των ψηφισάντων φυσικών μελών ανήλθε στους 290.070 και οι αντιπρόσωποι που πήραν μέρος στο Συνέδριο αυτό ήταν 771.
